Zanele Muholi

Zanele Muholi

Cape Town ~ Zuid-Afrika

Zanele Muholi (Umlazi, 1972) is fotograaf en beeldend activist. In haar werk wordt de veelzijdigheid van de menselijke identiteit en seksualiteit bevestigd en bezongen. Zij verbeeldt het zwarte vrouwenlichaam op een eerlijke en indringende manier. Haar persoonlijke portrettering van de lesbische liefde getuigt van schoonheid en tederheid en toont met een enorme, bevrijdende energie de vreugde van intieme relaties.

            Parallel aan de creatie van deze inspirerende beelden werkt Muholi aan Faces and Phases (sinds 2006), een zich steeds uitbreidend archief van de lesbische, gay, biseksuele en transgender (LGBT) gemeenschap in Zuid-Afrika. Door Muholi’s integriteit en affiniteit met de mensen die zij portretteert, ontstaat een sterke vertrouwensband, waardoor zij meer in de openbaarheid durven te treden. Met haar traditionele portretten in zwart-wit creëert zij waardige visuele manifesten, die de officiële aard benadrukken van dit historisch zo belangrijke document over een tot nu toe onzichtbare bevolkingsgroep. Daarnaast bestrijdt zij seksueel geweld tegen LGBT mensen en houdt zij zich bezig met de berechting van de misdadigers en de begafenissen van de slachtoffers.

            Zelfverzekerd beweegt Zanele Muholi zich tussen de verschillende en vaak gescheiden werelden van de hedendaagse kunst en sociale ontwikkeling, van officiële culturele evenementen tot de alledaagse werkelijkheid, en bereikt daardoor een breed publiek. Ze belicht de interactie tussen de sociaal-economische realiteit en gender non-conformisme, bestudeert de machtspolitiek van klasse, ras, gender en seksualiteit en stelt normen en stereotypen ter discussie. Haar bewust didactische acties werken stimulerend, vergroten de aandacht van de media voor LGBT kwesties en het conservatisme in de samenleving en leggen moedig de vinger op tegenstrijdigheden tussen het progressieve regeringsbeleid van Zuid-Afrika en de dagelijkse praktijk van gewelddadige homofobie in het land.

            Zanele Muholi wordt gelauwerd wegens haar krachtige beeldtaal, waarmee zij de zelfexpressie en trots binnen de homogemeenschap steunt en bevordert. Zij wordt geëerd omdat zij kennis en begrip kweekt voor gevoelige kwesties en/of taboes in Zuid-Afrika en daarbuiten. Omdat zij in beeld en daad de rechten van LGBT-mensen verdedigt en hen aanwezig laat zijn in de openbare ruimte. En omdat zij ons allen tot getuigen maakt en ons een krachtig wapen in handen geeft bij de universele strijd tegen discriminatie.