Idrissou Mora-Kpaï

Idrissou Mora-Kpaï

~ Benin

Idrissou Mora-Kpaï (Beroubouay, 1967) is een documentairemaker die niet-objectieve visies over het hedendaagse Afrika nader beschouwt en een alternatief biedt voor het beperkte en vaak vertekende beeld dat in westerse media over het continent bestaat. Hij is een van de meest oorspronkelijke Afrikaanse documentairemakers van de laatste tien jaar. Met zijn methodiek van grondig onderzoek onthult hij verborgen werkelijkheden, voortkomend uit de complexe verstrengeling van Afrika, Azië en Europa in de koloniale tijd. Nauwgezet laat hij zien hoe het kolonialisme diverse werelden met elkaar verbond en hoe die verbondenheid vervolgens ruw werd verbroken. Zijn films gaan over het pijnlijke proces dat individuen doormaken die de invloed van deze breuk op hun persoonlijke leven en dat van hun gemeenschappen proberen te verwerken.

            Met zijn subtiele benadering combineert Mora-Kpaï diverse documentairetechnieken met prachtige beelden en een scherp inzicht in kwetsbaarheid en waardigheid. In de film Si-Gueriki, la reine-mère (Si-Gueriki, de koningin-moeder, 2002), waarin hij terugkeert naar zijn geboortegrond, toont hij een zeer persoonlijk portret van zijn twee moeders. Zijn cinematografisch stijlvolle film Arlit, deuxième Paris (Arlit, het tweede Parijs, 2005) geeft een indringend beeld van de gevolgen van uraniumwinning in Niger. Het is een aanklacht tegen de plundering van natuurlijke hulpbronnen door buitenlandse mogendheden en multinationals, zonder enig respect voor de bevolking en het milieu. Indochine, Sur les traces d’une mère (Indochina, sporen van een moeder, 2010) vertelt over de afstammelingen van Vietnamese vrouwen en Afrikaanse mannen die aan Franse zijde vochten in de Eerste Indochinese Oorlog. Aan het eind van die oorlog werden kinderen ruw gescheiden van hun moeder en naar Afrika gestuurd, hetzij met hun vader, of als wees, wat grote psychische littekens achterliet en identiteitsproblemen veroorzaakte.

            Idrissou Mora-Kpaï wordt gelauwerd als maker van schitterende, ontroerende en diepzinnige films, die een genuanceerd inzicht bieden in de verschillende Afrikaanse identiteiten en omstandigheden. Hij wordt geëerd wegens zijn inspanningen ten behoeve van documentair onderzoek en beeldcultuur op de breuklijn van het kolonialisme. Omdat hij verborgen geschiedenissen aan het licht brengt, die van groot belang zijn en weerklank vinden bij grote bevolkingsgroepen in de hele wereld. En omdat hij aantoont hoe belangrijk culturele productie is om op vooroordelen gebaseerde sociale en intellectuele conventies bij te stellen.