Gülsün Karamustafa

Gülsün Karamustafa

~ Turkije

Gülsün Karamustafa (1946, Turkije), beeldende kunst


Al ruim 40 jaar maakt de spraakmakende kunstenaar Gülsün Karamustafa schilderijen en multi-mediakunst. Haar thema’s zijn o.a. gender, seksualiteit, etniciteit, exil en de rol van secularisme en religie in de samenleving. Typerend voor haar werk is de genuanceerde wijze waarop zij gevoelige socio-politieke vraagstukken van de moderne Turkse samenleving aan de kaak stelt.

 

Rapport Prins Claus Fonds Prijzencommissie 2014

april 2014


Gülsün Karamustafa (Ankara, 1946) is een beeldend kunstenaar die in haar werk een gelaagd beeld geeft van belangrijke sociaal-politieke problemen in Istanboel van de afgelopen veertig jaar. Na de militaire coup in 1971 werd zij gearresteerd en een halfjaar gevangengezet, en daarna werd haar zestien jaar lang een paspoort geweigerd zodat zij niet kon reizen. In die tijd werd zij een scherp waarnemer van de verschuivingen die het land doormaakte en haar gedachten daarover worden weerspiegeld in haar omvangrijke oeuvre.

 

Op intelligente en sensitieve manier neemt Karamustafa in haar onbevreesde, rijk geschakeerde werk complexe zaken onder de loep, waarbij ze die steeds opnieuw bekijkt vanuit een andere invalshoek of via een ander medium. Zij onderzoekt de man-vrouw-rolpatronen in werken als From the Outside, waarin zij een beeld geeft van de pogingen van vrouwen te manoeuvreren tussen seculier modernisme en religieuze traditie, en in haar video-installatie Men Crying, verdeeld over drie schermen. In Etiquette (The Taming of the East, 2011-2013) kijkt zij met een kritische blik naar de idealisatie van de westerse stijl en leefwijze.

 

Door oude verhalen uit de vergetelheid te halen doet Karamustafa het verleden herleven. The Settler (2003) gaat over ontheemde gezinnen en in Courier (1991), een verwijzing naar de uittocht uit de Balkan, toont zij familiesouvenirs, genaaid in kindervestjes – broze hoop op een veilige reis en behoud van betekenis. Haar werk getuigt van milde kritiek en de wens om verwoesting tegen te gaan, hetzij door de staat of door de veranderende mening over wat aanvaardbaar is. De gewelddadigheden tegen de Griekse minderheid in 1955 en de daaruit voorvloeiende onderdrukking in eigen land komen aan de orde in The Apartment Building (2012).

 

Als betrokken burger die haar ideeën wil uitdragen is Karamustafa een lichtend voorbeeld voor nieuwe generaties en voor vrouwelijke kunstenaars.

 

Gülsün Karamustafa wordt gehuldigd omdat zij met haar werk op genuanceerde poëtische wijze de veranderende culturele codes van het leven in Istanboel weet te vangen. Met haar gedurfde analytische commentaren en kritische standpunten over belangrijke kwesties verschaft zij inzicht in de historische context en sociale veranderingen, waarvan de nasleep nog wordt gevoeld. Haar bijdrage aan de ontwikkeling van de hedendaagse Turkse kunst is buitengewoon groot. Zij stelt sociaal-politieke spanningen aan de orde en kweekt begrip en tolerantie.